Tesla FSD Supervised mag - MAG voorlopig gerustgesteld

Onze tekst in MAGazine 196 (downlad nummer hier gratis) stond niet op zich: bijna jaar daarvoor, in 2022, schreven we de RDW al aan. Niet over het toen nog onbekende Full Self-Driving (FSD), maar omdat Tesla’s in de VS twee dodelijke ongelukken met motorrijders veroorzaakt zouden hebben. De oorzaak zou ’m volgens verschillende bronnen zitten in het feit dat Tesla voor zijn rijhulpsystemen louter op camera’s vertrouwt en niet – zoals andere fabrikanten – ook geavanceerde radarsystemen inzet, zoals lidar. Zoals we eerder al schreven zou lidar deze ongevallen voorkomen kunnen hebben: zo zouden de Tesla-camera’s in beide gevallen de dubbele achterlichten van een vlak voor de auto rijdende cruiser in het donker aangezien hebben voor de achterlichten van een veel verder weg rijdende auto. Boem.

Regelgeving
Op onze vraag hierover reageerde de RDW met de mededeling dat “De Veiligheidsreglementen die in Europa gelden voor dit type systemen zijn ingericht op basis van een ‘safety concept’ en technologieonafhankelijk zijn. Dat betekent dat de fabrikant moet aantonen dat zijn oplossing veilig en volgens de eisen is. De regelgeving spreekt van het sensorsysteem. Er wordt niet voorgeschreven welke technologie de fabrikant moet gebruiken.”

Ja en?
Wij reageerden direct: “Maar wat als nu zou blijken dat de Tesla-camera’s geen onderscheid kunnen maken tussen een auto op afstand en een motorfiets dichtbij, met mogelijkerwijs tot nu toe [inmiddels] drie doden als gevolg? Dan zou je toch moeten concluderen dat de gekozen (radarloze) oplossing niet veilig is, lijkt ons. Zou het niet zo kunnen zijn dat de technologie en de regelgeving niet altijd synchroon lopen?” Antwoord op die vraag bleef helaas uit.

Woo werkt
Toen we hoorden dat de RDW bezig was met goedkeuring van Tesla’s Full Self-Driving Supervised klommen we opnieuw in de pen. Er waren in de VS inmiddels vijf motordoden gevallen. We vroegen een gesprek aan, dat tot stand kwam nadat we via een Woo-verzoek (Wet open overheid) om een toelichting gevraagd hadden. We vatten de resultaten van dat gesprek hieronder voor je samen.

‍Bestuurder verantwoordelijk
De RDW maakt om te beginnen duidelijk dat er aanzienlijke verschillen bestaan tussen de goedgekeurde versie van FSD Supervised in Nederland en het Amerikaanse systeem. Belangrijk is dat de bestuurder hier altijd verantwoordelijk is. De toevoeging ‘Supervised’ staat er niet voor niets. Het betekent dat de bestuurde nadrukkelijk en actief bij de rijtaak betrokken wordt. Waar je in de VS tot wel 60 seconden mag wegkijken, spreekt het systeem in Nederland je daar vrijwel direct op aan met onder meer visuele, auditieve en haptische (voelbare) signalen. Het negeren van die signalen en andere afwijkingen van het door het systeem gewenste gedrag kan leiden tot uitschakelen van het – door de bestuurder duur betaalde – FSD. Het systeem checkt ook waar je handen zijn: die moeten te allen tijde klaar zijn om het stuur over te nemen.

De beste?
Gesteld wordt dat je in een Tesla met FSD beter moet opletten dan in je eigen auto, wat ons door Tesla-rijders in ons netwerk bevestigd werd. Als je denkt dat je zelf de allerbeste chauffeur bent, laat het systeem je al snel zien dat het toch echt nog beter kan. Daarbij houdt het alles in de gaten. Kijk je ook maar iets te lang naar buiten, dan krijg je dat direct te horen – maar als je je blik daarbij richt op een spelend kind met een bal, mag het wel: de auto heeft dat kind namelijk ook gespot.

Miljoen
FSD Supervised is uitgebreid getest. Tesla reed in Europa 3,5 miljoen kilometer in Tesla’s met dit systeem en een modelbestuurder achter het stuur, als voorbeeldfunctie voor het systeem. Daarna werd nog 1,8 miljoen kilometer afgelegd met het geactiveerde FSD Supervised, alles in overleg met de betrokken lidstaten. Tijdens het anderhalf jaar lange proces voor de goedkeuring reed de RDW 13.000 kilometer op de eigen testbaan en op de openbare weg. Daarbij is er ook in veeleisende situaties gereden, zoals met laagstaande zon en met sneeuw.

Cruisertest
Op onze vraag of het systeem ook getest is met een cruiser vlak voor de auto, in het donker, wordt na enig aandringen ontkennend geantwoord. Wel gaat de RDW er op basis van tests met andere voertuigen, voorwerpen en dummy’s vanuit dat ook dit type motorfiets onder die omstandigheden altijd tijdig wordt waargenomen. Goed om te weten is dat Tesla zich verplicht heeft om elk door de auto’s geregistreerd ongeval, bijna-ongeval of noodremming maandelijks (in plaats van jaarlijks, zoals wettelijk voorgeschreven) aan de RDW door te geven, inclusief alle data van 7 seconden voor tot 7 seconden na het incident.

Toets
De RDW stelt nadrukkelijk geen gevaarlijke voertuigen tot de openbare weg toe te laten, maar geeft daarbij ook aan dat geen enkel voertuig (en geen enkele bestuurder, voegen wij daar aan toe) 100% veilig is. Om ervoor te zorgen dat gebruikers van het systeem hun verantwoordelijkheden kennen, moeten ze een video bekijken en daar controlevragen over beantwoorden. Wordt het systeem door hun toedoen voor een bepaalde periode gedeactiveerd, dan volgt diezelfde ‘toelatingstoets’ daarna opnieuw.

Tot de grens
FSD Supervised is op dit moment alleen nog voor Nederland goedgekeurd. Zodra je de grens overgaat, wordt het systeem uitgeschakeld. Andere Europese landen hebben wel belangstelling getoond voor het toelatingstraject, maar nog niet voor actuele toelating.

Ruimte
Goed nieuws voor filefilteraars is dat de auto’s met FSD Supervised niet meer aan lane centering doen: ze blijven bij filevorming dus niet meer stug in het midden van de rijstrook rijden, maar creëren bij langzaam rijdend verkeer ruimte door naar de buitenkant van die strook te gaan. Dit zou ook voor vergelijkbare systemen van andere merken gelden.

Vooralsnog...
We zijn op basis van het gesprek vooralsnog gerustgesteld. En mocht het tussen een Tesla en een motorrijder toch tot een aanrijding komen, weet dan dat de politieafdeling Forensische Opsporing Verkeer (FOV) ons toegezegd heeft om op basis van de door ons aangeleverde informatie extra aandacht aan de mogelijke oorzaak te besteden. We hopen oprecht nooit van ze te horen. Of we het willen of niet: we zullen als motorrijders in toenemende mate met zelfrijdende auto’s te maken krijgen. Nu nog onder supervisie van de bestuurder, straks niet meer. Vanuit de MAG blijven we dat proces nauwlettend volgen.

Tesla-ervaring? Laat het ons weten!
Rijd je in een Tesla met FSD of ken je andere motorrijders die ermee rijden? We schrijven graag een artikel over hoe het systeem met motorrijders omgaat. In het donker, in de file, in de regen. Zowel positieve als negatieve ervaringen zijn meer dan welkom op redactie@motorrijdersactiegroep.nl!

Misleiding, misleiding
Kort na het verschijnen van bovenstaand artikel liet persbureau Reuters weten dat Tesla de RDW misleidende informatie verstrekt zou hebben. De RDW gaat hier nog op reageren. Ook verschenen er berichten dat het Tesla-systeem op zijn beurt te misleiden is door plastic poppenkoppen voor de op de bestuurder gerichte camera te plaatsen, en dat het grootste deel van de Nederlandse automobilisten staat nog helemaal niet te springen om zelfrijdende auto's. Dit verhaal is dus nog lang niet klaar - maar dat die zelfrijdende auto niet meer weg te denken is, lijkt zonneklaar.